Dr. K.R. Shroff Foundation

Dr. K.R. Shroff Foundation

     

Stories

Index


માતા-પુત્રની જોડીએ બધાં કપરા સંજોગોનો સામનો કર્યો, લક્ષ્ય હાંસલ કરીને જ રહ્યાં.

06-09-2019

By પ્રિયંકાબેન ડાંગર, ફાઉન્ડેશન શિક્ષક, ડૉ. કે આર શ્રોફ ફાઉન્ડેશન, સાબરકાંઠા, ગુજરાત.

વાત છે માતા-પુત્રની જોડીની. એક તરફ માતાએ અપાર સંઘર્ષ વેઠીને, કાળી મજુરી કરીને દીકરાને શિક્ષક બનાવ્યો. બીજી બાજુ દીકરાએ પણ તનતોડ મહેનત કરીને, ચીજવસ્તુઓનાં અભાવને જીરવતા જીરવતા શિક્ષક બનીને દેખાડ્યું. પણ, હદ તો ત્યારે થઈ જ્યારે લક્ષ્ય હાંસલ કરી લીધા પછી એમની લાઈફમાં ઉથલપાથલ મચી જાય એવાં કરુણ સંજોગો સર્જાયા. એવા સમયે માતા-પુત્રની જોડીએ જે ધીરજ અને ફરજપરસ્તી દેખાડી એની આજે વાત કરવી છે.
અરવિંદભાઈ અને એમનાં માતા મંજુલાબેનની આ કહાની છે. ડગલે અને પગલે આવતાં સંઘર્ષોને આ જોડીએ કેવી રીતે પાર પાડ્યા એ જોઈશું. ક્યારેક માતાએ બહાદૂરીભર્યું વલણ અખત્યાર કર્યું તો ક્યારે દીકરાએ હિમત દેખાડી! તો ચાલો શરૂઆતથી શરુ કરીએ.

ગુજરાતનાં સાબરકાંઠા વિસ્તારમાં આવેલો છે વિજયનગર તાલુકો અને એમાં આવેલું છે ચિકોડા ગામ જ્યાં રહે છે અરવિંદભાઈ. નાનપણમાં, અરવિંદભાઈના માતાપિતાની આર્થિક સ્થિતિ ઘણી નબળી. માંડ માંડ મજુરી કરીને ગુજરાન ચાલતું હતું. ત્યાં એમનાં પિતાની શારીરિક તબિયત કથળવા માંડી. અરવિંદ માંડ દોઢ વર્ષનાં હશે ત્યારે એમનાં પિતા સંસાર છોડીને જતાં રહ્યાં. અરવિંદભાઈને તો એમનાં પિતા કેવાં દેખાતા, કેવા સ્વભાવના હતાં, કાંઈ ખબર નથી. માતા મંજુલાબેને ઘરની કમાન સંભાળી લીધી. આવકના કોઈ કાયમી સ્ત્રોત હતાં નહીં. ખેતરોમાં મજુરી કરવાં માંડી! દિવસ-રાત મંજુલાબેન મજુરી કરવાં જતાં જેથી બે પૈસા વધારે મળે, જે માંદગીમાં કામ આવે. માંડ માંડ ગુઝારો થતો હતો. આ બાજુ અરવિંદભાઈને પણ નાનપણથી ખબર પડી ગઈ કે પરિસ્થિતિ બદલવી હોય તો શિક્ષા એકમાત્ર હથિયાર છે. ૧ થી ૭ ધોરણ સુધી ચિકોડા પ્રાથમિક શાળામાં ભણ્યાં. ક્યારેક ભૂખ્યા રહીને, ક્યારેક જરૂરી સ્ટેશનરીની ચીજો વગર પણ ઘણી વખત ચલાવવું પડતું. પણ કશી ફરિયાદ કર્યા વગર ભણવાનું ચાલુ રાખ્યું. પતિ વગર ઘરસંસારનું ગાડું ગબડાવવું કેવું હોય એ મંજુલાબેનને ભલીભાતી ખબર હતી. અત્યાર સુધી શાળાનું શિક્ષણ તો વિનામૂલ્યે હતું. હવે આગળ ભણવા માટે ફી ભરવી પડે એમ હતી. પણ મંજુલાબેને મન મક્કમ કર્યું અને દીકરાને કહ્યું, “તું ફી ની ચિંતા ન કર. ત્યારે જ્યાં સુધી જેટલું ભણવું હોય હું ભણાવીશ.” ડબલ મજુરી કરીને પણ એમણે અરવિંદભાઈને ૧૨મા ધોરણ સુધી ભણાવ્યાં.

૧૨ પાસ કરીને અરવિંદભાઈએ સ્કોલરશીપ પર વિજયનગર આર્ટસ કોલેજમાંથી B.A (બેચલર ઓફ આર્ટસ)ની ડીગ્રી પ્રાપ્ત કરી. શિક્ષક બનવાનું ધ્યેય એમણે પીટીસી કરીને પાર પાડ્યું. ચિકોડાની સેવા વિદ્યાલયમાં તેમણે ઉચ્ચ શિક્ષણ પણ લીધું. મંજુલાબેને ક્યાંય આર્થિક પરિસ્થિતિને ભણતરની વચ્ચે આવવાં દીધી નહીં. આખરે સંઘર્ષનો અંત આવ્યો. અરવિંદભાઈને સેવા વિદ્યાલયમાં જ શિક્ષક તરીકેની નોકરી મળી ગઈ. ટૂંક સમયમાં અરવિંદભાઈ વિદ્યાર્થીઓનાં લોકપ્રિય થઈ પડ્યા. એમનું જ્ઞાન, શીખવાડવાની શૈલી અને શિક્ષણ પ્રત્યે સમર્પિતતા સૌ કોઈને સ્પર્શી ગયાં. રજાનાં દિવસે પણ એમને તો બાળકોને ભણાવવા જવું હોય એટલો શિક્ષણ પ્રત્યે લગાવ! બાળકો પણ એમની કાગને ડોળે રાહ જુએ!

ત્રણ વર્ષ તો એમનાં શિક્ષક તરીકે અદભૂત વર્ષો ગયાં. માતા-પુત્રની જોડીની મહેનત અને ધીરજ ખુશહાલીમાં પરિણમ્યા હતાં.પણ, એક દિવસ અચાનક અરવિંદભાઈ બીમાર પડી ગયાં. ઘણી દવા કરાવી પણ બીમારી વધતી જ ગઈ. મોટી હોસ્પિટલોમાં ગયાં અને રીપોર્ટ કરાવ્યાં તો ખબર પડી કે એમની બંને કીડની ફેઈલ છે. મંજુલાબેન ભાંગી પડ્યાં. પતિ વિના તો જિંદગી વિતાવી. એક દીકરો હતો, જે એમનાં જીવન જીવવાનું કારણ હતો. એનોય જીવ જોખમમાં હતો. પણ, ઈશ્વરે સામું જોયું. મંજુલાબેનની કીડની અરવિંદભાઈ સાથે મેચ થઈ. એમનાં કુટુંબ અને ગામનાં લોકો પણ સહારાર્થે આવ્યાં. ગામલોકોએ ૭૫,૦૦૦ રૂપિયા આપ્યાં. સગા સંબંધીઓએ મળીને ૧ લાખ રૂપિયા જેટલો ફાળો આપ્યો. એમનાં કુટુંબીજનોએ પણ પૈસા આપ્યાં. આમ કરતાં કરતાં અરવિંદભાઈની સારવારનો ૪ થી ૫ લાખ રૂપિયા જેટલો ખર્ચો પહોંચી વળાયો. પ્લસ, ગામનાં લોકો વારાફરતી બબ્બે દિવસ માટે ત્યાં જતાં જેથી મંજુલાબેનને ટેકો થાય. છેવટે બધું સારી રીતે પાર પડ્યું અને અરવિંદભાઈનાં માથા પરથી
જિંદગીનું જોખમ ટળ્યું. મંજુલાબેને ફરી એક મોટા સંઘર્ષને માત આપી.

અરવિંદભાઈ શિક્ષકની નોકરી તો ચાલુ ન રાખી શક્યાં, પણ અહીં અત્યંત નોંધનીય બાબત એ છે કે એમણે બાળકોનો સાથ ન છોડ્યો. પોતે ચાલીય શકતા નહોતા પણ પાડોશીનાં બાઈક પર બેસીને બાળકોની પરીક્ષા વખતે જતાં. એમનાં પેપરો કેવાં જતાં હશે એ જાણવાની આતુરતા એમને હંમેશા રહેતી. બાળકો પરીક્ષા આપવા જાય ત્યારથી લઈને બાળકો પરીક્ષા આપીને આવે નહીં ત્યાં સુધી (ત્રણ કલાક) ત્યાં ને ત્યાં જ બેસી રહે. પરીક્ષા આપ્યાં પછી બાળકો સાથે વાત કરીને જ ઘરે આવે. અરવિંદભાઈ એક મિસાલ બની ગયા છે કે તમારી પરિસ્થિતિ ગમે તે હોય પણ તમારું લક્ષ્ય નક્કી હોય તો તમે કોઈક ને કોઈક રસ્તો શોધી જ કાઢો છો.

આ મા-દીકરાની જોડીએ મોટો સબક આપણને શીખવાડ્યો છે. માતાનું લક્ષ્ય હતું દીકરાને ભણાવી-ગણાવીને એનું ભવિષ્ય બનાવવું. એના માટે એમણે દરેક મુશ્કેલીઓ વેઠી, ત્યાં સુધી કે કાળી મજૂરી પણ કરી અને પોતાની એક કીડની પણ આપી. અરવિંદભાઈએ પણ શિક્ષક બનવાનું લક્ષ્ય બનાવ્યું. સખત અભ્યાસ અને ખંતથી શિક્ષકની લાયકાત પ્રાપ્ત કરી બાળકોને ભણાવ્યાં; ત્યાં સુધી કે તબિયતને કારણે શિક્ષકની નોકરી ચાલુ નહીં રાખી શક્યા તો પણ બાળકોને મળવાનું અને એમનાં અભ્યાસની ચિંતા કરવાનું છોડ્યું નહીં.